به گزارش آرمان جوان، با اجرای مرحله جدید اصلاح قیمت بنزین از بامداد سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، نرخ سوم سوخت از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند؛ اما برای خودروهای شخصی، سهمیه‌های اول و دوم بدون تغییر باقی می‌مانند. به این ترتیب، ساختار سه‌نرخی بنزین همچنان برقرار است و بخش اصلی […]
به گزارش آرمان جوان، با اجرای مرحله جدید اصلاح قیمت بنزین از بامداد سه‌شنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، نرخ سوم سوخت از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند؛ اما برای خودروهای شخصی، سهمیه‌های اول و دوم بدون تغییر باقی می‌مانند. به این ترتیب، ساختار سه‌نرخی بنزین همچنان برقرار است و بخش اصلی سوخت مصرفی خودروها همچنان با نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان تأمین خواهد شد.
سهمیه بنزین خودروهای شخصی بدون تغییر ماند
بر اساس آخرین اعلام شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، سهمیه ماهانه خودروهای سواری شخصی در دو نرخ نخست همچنان ۱۱۰ لیتر است:
۶۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان، ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان و مصرف مازاد بر سهمیه با نرخ ۱۰ هزار تومان در هر لیتر.
بنابراین، افزایش قیمت بنزین در مرحله جدید متوجه سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان نیست و این دو نرخ همچنان برقرار خواهند بود.
این نکته از آن جهت اهمیت دارد که طی ماه‌های گذشته میزان سهمیه نرخ دوم چند بار تغییر کرده بود. سهمیه ۳۰۰۰ تومانی که در مقطعی ۱۰۰ لیتر بود، بعد به ۷۰ لیتر و در نهایت به ۵۰ لیتر رسید؛ در حالی که سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان ثابت مانده است.
بنزین ۱۰ هزار تومانی به نرخ سوم اختصاص دارد
تغییر اصلی از ۱۷ شهریور، افزایش نرخ سوم بنزین است. این نرخ که پیش از این ۵ هزار تومان بود، از فردا به ۱۰ هزار تومان می‌رسد.
بنزین با نرخ سوم عمدتاً زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که مصرف‌کننده از سهمیه‌های یارانه‌ای خود عبور کرده یا از کارت سوخت جایگاه استفاده کند. به همین دلیل، افزایش نرخ سوم به معنای گران شدن تمام بنزین مصرفی خانوارها نیست؛ بلکه هزینه سوخت مصرفی خارج از سهمیه‌های اول و دوم را افزایش می‌دهد.
در واقع، برای دارنده خودروی شخصی که تمام مصرف ماهانه خود را در سقف سهمیه‌های ۶۰ و ۵۰ لیتری مدیریت کند، نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی همچنان مبنای پرداخت خواهد بود.
۸۵ درصد نیاز سوختی در دو سهمیه نخست پوشش داده می‌شود
یکی از مهمترین اعداد در طرح جدید بنزین، سهم ۸۵ درصدی سهمیه‌های اول و دوم از نیاز سوختی مصرف‌کنندگان است.
بر اساس توضیحات مسئولان صنعت نفت، سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی بخش عمده نیاز مصرف‌کنندگان را پوشش می‌دهند و حدود ۱۵ درصد مصرف باقی‌مانده می‌تواند از مسیر نرخ سوم تأمین شود.
به همین دلیل، افزایش نرخ سوم از ۵ هزار به ۱۰ هزار تومان بیشتر از آنکه یک افزایش عمومی و یکسان برای تمام مصرف‌کنندگان باشد، به‌عنوان ابزاری برای تغییر رفتار مصرف، کاهش اتکا به کارت جایگاه و مدیریت مصرف سوخت طراحی شده است.
کارت جایگاه حذف نمی‌شود
با وجود افزایش دو برابری نرخ سوم، استفاده از کارت سوخت جایگاه‌ها متوقف یا محدود نشده است. شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام کرده کارت جایگاه همچنان در دسترس خواهد بود و تغییر اصلی، افزایش قیمت سوخت در این بخش است.
در سیاست جدید، تأکید بیشتری بر استفاده از کارت سوخت شخصی وجود دارد؛ زیرا سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی روی کارت شخصی قرار دارند و استفاده از کارت جایگاه می‌تواند هزینه سوخت‌گیری را به نرخ سوم نزدیک کند.
از این منظر، کارت سوخت شخصی از یک ابزار صرفاً اداری برای دریافت سهمیه، به مهمترین ابزار مدیریت هزینه سوخت خانوار تبدیل می‌شود.
سهمیه موتورسیکلت‌ها
برای موتورسیکلت‌ها نیز اصل سهمیه‌های یارانه‌ای تغییر نکرده است. سهمیه نرخ اول موتورسیکلت ۲۵ لیتر در ماه با قیمت ۱۵۰۰ تومان است و سهمیه نرخ دوم نیز طبق اعلام‌های مرتبط با طرح جدید در سطح تعیین‌شده باقی می‌ماند؛ تغییر اصلی مربوط به نرخ سوم است.
بنابراین افزایش نرخ سوم فقط مسئله مالکان خودروهای سواری نیست و در صورت عبور از سهمیه‌های یارانه‌ای، هزینه سوخت‌گیری موتورسیکلت‌ها نیز تحت تأثیر نرخ جدید قرار می‌گیرد.
سیاست جدید بنزین؛ فشار بیشتر بر مصرف خارج از سهمیه
ساختار جدید را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: یارانه اصلی همچنان روی دو سهمیه اول باقی مانده، اما مصرف خارج از این سهمیه‌ها گران‌تر شده است.
دولت با حفظ نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی تلاش کرده افزایش قیمت را مستقیماً متوجه بخش اصلی مصرف سهمیه‌ای نکند و در عین حال برای مصرف مازاد، سیگنال قیمتی قوی‌تری ایجاد کند.
از سوی دیگر، فاصله نرخ سوم با دو نرخ نخست اکنون بسیار بیشتر شده است؛ بنزین ۱۰ هزار تومانی نسبت به نرخ اول حدود ۶.۷ برابر و نسبت به نرخ دوم بیش از ۳.۳ برابر قیمت دارد.
همین فاصله قیمتی می‌تواند اهمیت مدیریت سهمیه و استفاده از کارت سوخت شخصی را برای خانوارها افزایش دهد.
کارت سوخت شخصی اهمیت بیشتری پیدا کرد
با اجرای نرخ جدید، داشتن کارت سوخت شخصی برای خانوارهایی که مصرف ماهانه آنها در محدوده سهمیه قرار دارد، اهمیت بیشتری خواهد داشت. استفاده از سهمیه‌های ۶۰ و ۵۰ لیتری می‌تواند هزینه سوخت را به شکل محسوسی پایین‌تر از نرخ سوم نگه دارد.
در مقابل، رانندگانی که مصرف آنها از سقف سهمیه‌های یارانه‌ای عبور می‌کند، با افزایش هزینه بخش مازاد مصرف روبه‌رو خواهند شد.
به همین دلیل، تفاوت اصلی سیاست جدید برای مصرف‌کننده نه در حذف سهمیه‌های قبلی، بلکه در افزایش هزینه مصرف خارج از سهمیه نمایان می‌شود.
دریافت کارت سوخت همچنان امکان‌پذیر است
برای افرادی که کارت سوخت شخصی ندارند، مسیر دریافت کارت همچنان برقرار است. متقاضیان می‌توانند از طریق سامانه خدمات کارت سوخت و همچنین دفاتر پلیس +۱۰ برای دریافت کارت اقدام کنند.
اهمیت این موضوع با اجرای نرخ ۱۰ هزار تومانی بیشتر شده است؛ زیرا استفاده مداوم از کارت جایگاه می‌تواند برای مصرف‌کننده‌ای که امکان استفاده از سهمیه شخصی دارد، هزینه بالاتری ایجاد کند.
جدول نهایی قیمت و سهمیه بنزین
در مجموع، ساختار جدید بنزین برای خودروهای شخصی به شکل زیر است:
۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان + ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان + مصرف خارج از سهمیه با نرخ سوم ۱۰ هزار تومان.
بنابراین، خبر «بنزین ۱۰ هزار تومانی» به معنای ۱۰ هزار تومانی شدن تمام بنزین نیست. تغییر اصلی از بامداد ۱۷ شهریور، دو برابر شدن نرخ سوم است؛ در حالی که سهمیه‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی همچنان برقرارند.
از بامداد ۱۷ شهریور ۱۴۰۵، قیمت بنزین در نرخ سوم از ۵ هزار به ۱۰ هزار تومان می‌رسد، اما سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و سهمیه ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان بدون تغییر ادامه پیدا می‌کنند.
در نتیجه، ساختار سه‌نرخی بنزین حفظ شده است؛ با این تفاوت که فاصله میان بنزین سهمیه‌ای و نرخ سوم حالا بسیار بیشتر شده و کارت سوخت شخصی و مدیریت سهمیه ماهانه اهمیت اقتصادی بیشتری برای رانندگان پیدا می‌کند.
