بانک مرکزی در حالی مسئول طراحی و راه‌اندازی سامانه ناظر برای پایش موجودی طلای پلتفرم‌های آنلاین شده که اکنون بحث واگذاری این سامانه پس از تکمیل و استقرار کامل به ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز مطرح است؛ تغییری که می‌تواند جایگاه بانک مرکزی در نظارت مستقیم بر بازار طلای آنلاین را دستخوش […]
بانک مرکزی در حالی مسئول طراحی و راه‌اندازی سامانه ناظر برای پایش موجودی طلای پلتفرم‌های آنلاین شده که اکنون بحث واگذاری این سامانه پس از تکمیل و استقرار کامل به ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز مطرح است؛ تغییری که می‌تواند جایگاه بانک مرکزی در نظارت مستقیم بر بازار طلای آنلاین را دستخوش تغییر کند.
به گزارش آرمان جوان، پیگیری‌ها از بانک مرکزی نشان می‌دهد این بانک پس از تکمیل سامانه ناظر، قصد دارد آن را در اختیار ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز قرار دهد. بر این اساس، نقش بانک مرکزی در طراحی و ایجاد زیرساخت نظارتی پررنگ خواهد بود، اما مسئولیت بهره‌برداری و نظارت مستقیم بر فعالیت پلتفرم‌ها می‌تواند به نهاد دیگری منتقل شود.
سامانه ناظر چه چیزی را کنترل می‌کند؟
«سامانه ناظر» برای ایجاد امکان پایش معاملات و تطبیق تعهدات پلتفرم‌های آنلاین با موجودی واقعی طلا طراحی شده است. در دستورالعمل اجرایی خرید و فروش آنلاین طلا و نقره نیز بانک مرکزی موظف به طراحی و ایجاد این سامانه شده است.
با اتصال سکوهای فروش طلا به این سامانه، اطلاعات معاملات، میزان طلای خریداری‌شده و موجودی قابل فروش پلتفرم‌ها قابل پایش خواهد بود. همچنین سازوکار سامانه به‌گونه‌ای طراحی شده که مشتری بتواند اطلاعات معامله و مقدار طلای خریداری‌شده خود را به‌صورت برخط مشاهده و پیگیری کند.
نخستین اتصال آزمایشی انجام شد
در حال حاضر، «طلاسی» به‌صورت آزمایشی به سامانه ناظر متصل شده و قرار است سایر پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا نیز به این سامانه متصل شوند.
اهمیت این اتصال از آنجا ناشی می‌شود که سامانه ناظر قرار است میان میزان طلای فروخته‌شده توسط پلتفرم و موجودی واقعی آن ارتباط برقرار کند؛ موضوعی که در صورت اجرای کامل، امکان شناسایی مغایرت میان تعهدات یک سکو و پشتوانه طلای آن را افزایش می‌دهد.
اختلاف بر سر متولی نظارت بر طلای آنلاین
موضوع جایگاه بانک مرکزی در بازار طلای آنلاین در روزهای اخیر نیز مورد بحث فعالان این حوزه قرار گرفته است. رضا الفت‌نسب، رئیس اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی، پیش‌تر گفته بود در دوره ریاست محمدرضا فرزین، بانک مرکزی طلا را در حوزه مسئولیت خود می‌دانست، اما عبدالناصر همتی چنین مسئولیتی را نپذیرفته است.
اکنون با مطرح شدن واگذاری سامانه ناظر به ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، مسئله فقط به اتصال پلتفرم‌ها به یک سامانه فنی محدود نمی‌شود؛ بلکه تعیین متولی اصلی نظارت بر بازاری که حجم معاملات آن در فضای آنلاین رو به افزایش است، به یکی از مسائل مهم این حوزه تبدیل شده است.
نظارت بر طلای آنلاین به کدام سمت می‌رود؟
راه‌اندازی سامانه ناظر بخشی از سازوکار جدید ساماندهی خرید و فروش اینترنتی طلاست. طبق دستورالعمل اجرایی، علاوه بر بانک مرکزی، نهادهایی از جمله ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، دادستانی کل کشور، وزارت صمت، وزارت اطلاعات، سازمان تعزیرات و مرکز اطلاعات مالی نیز در سازوکار هماهنگی و نظارت بر اجرای مقررات حضور دارند.
به این ترتیب، آنچه در مرحله بعد اهمیت پیدا می‌کند، نحوه تقسیم مسئولیت میان این نهادهاست؛ به‌ویژه اینکه سامانه ناظر صرفاً یک ابزار فنی نیست و اطلاعات آن می‌تواند مبنای پایش موجودی طلا، تعهدات پلتفرم‌ها و وضعیت معاملات آنلاین قرار گیرد.
اگر واگذاری سامانه ناظر به ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز نهایی شود، باید دید این تغییر چگونه با مسئولیت‌های قانونی بانک مرکزی در طراحی سامانه و تنظیم سازوکارهای نظارتی هماهنگ خواهد شد.
