نهمین جشنواره تلویزیونی مستند با معرفی برگزیدگان بخش‌های مختلف و تأکید مدیران فرهنگی و رسانه‌ای بر ضرورت ثبت رویدادهای مهم سال‌های اخیر به کار خود پایان داد؛ جشنواره‌ای که در این دوره علاوه بر توجه به آثار مستند، بخش ویژه‌ای را نیز به محیط زیست و حیات وحش اختصاص داد و جایزه فیلمساز جوان را […]
نهمین جشنواره تلویزیونی مستند با معرفی برگزیدگان بخش‌های مختلف و تأکید مدیران فرهنگی و رسانه‌ای بر ضرورت ثبت رویدادهای مهم سال‌های اخیر به کار خود پایان داد؛ جشنواره‌ای که در این دوره علاوه بر توجه به آثار مستند، بخش ویژه‌ای را نیز به محیط زیست و حیات وحش اختصاص داد و جایزه فیلمساز جوان را به جوایز خود اضافه کرد.
به گزارش آرمان جوان، آیین اختتامیه نهمین جشنواره تلویزیونی مستند شامگاه دوشنبه دوم شهریورماه با حضور جمعی از مستندسازان، هنرمندان و مدیران فرهنگی در پردیس سینمایی ملت برگزار شد و در پایان، برگزیدگان بخش‌های مختلف معرفی و تقدیر شدند.
مستند؛ حافظه تصویری یک جامعه
زارع‌زاده، مدیر شبکه مستند و دبیر جشنواره، در این مراسم با اشاره به جایگاه مستندسازان در ثبت وقایع، مستند را فراتر از ثبت صرف یک رویداد دانست و تأکید کرد که این قالب می‌تواند بخشی از حافظه تاریخی جامعه را برای نسل‌های آینده حفظ کند. او با اشاره به فعالیت مستندسازان، عکاسان و گزارشگران در جریان جنگ ۱۲ روزه، حضور آنان در متن حوادث و ثبت روایت مردم را از جمله جلوه‌های مهم فعالیت مستند در شرایط بحرانی عنوان کرد. به گفته زارع‌زاده، بخشی از تصاویر ثبت‌شده در این دوره تنها روایت یک درگیری یا حادثه نیست، بلکه بازتابی از رفتار، همدلی و واکنش جامعه در مواجهه با بحران‌هاست. دبیر جشنواره همچنین درباره ویژگی‌های دوره نهم گفت که این دوره با تغییراتی در ساختار جشنواره همراه بوده است. از جمله این تغییرات می‌توان به تشکیل رسمی شورای سیاست‌گذاری، افزایش تعداد داوران و ایجاد جایزه فیلمساز جوان اشاره کرد.
محیط زیست و توجه به نسل تازه مستندسازان
یکی از بخش‌های تازه این دوره، اضافه‌شدن بخش «حیات وحش و محیط زیست» بود. دبیر جشنواره با تأکید بر اهمیت موضوعات زیست‌محیطی، آب، خاک، هوا و حیات وحش را از مسائل تعیین‌کننده آینده کشور دانست و بر نقش مستند در افزایش آگاهی عمومی درباره این موضوعات تأکید کرد. حضور پررنگ فیلمسازان جوان نیز از دیگر ویژگی‌های این دوره بود. به گفته زارع‌زاده، ایجاد جایزه ویژه فیلمساز جوان با هدف شناسایی استعدادهای تازه و حمایت از نسل جدید مستندسازان انجام شده است.
مستندساز باید در میدان حضور داشته باشد
پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، نیز در این مراسم مستندسازان را از نزدیک‌ترین عناصر رسانه‌ای به واقعیت دانست و بر اهمیت حضور آنان در صحنه حوادث تأکید کرد. او با اشاره به دریافت بیش از چهار هزار اثر در دبیرخانه جشنواره، این میزان مشارکت را نشانه استقبال مستندسازان از همکاری با رسانه ملی عنوان کرد. جبلی همچنین به حوادث و بحران‌های سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت بسیاری از این رویدادها می‌توانند موضوع آثار مستند قرار گیرند. او در عین حال بر ضرورت گسترش تولید مستند برای فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی تأکید کرد. رئیس سازمان صداوسیما در بخش دیگری از سخنان خود درباره استفاده از هوش مصنوعی در تولیدات رسانه‌ای هشدار داد و گفت این فناوری نباید جایگزین حضور میدانی مستندساز شود؛ چراکه بخشی از اعتبار مستند به حضور مستقیم فیلمساز در دل رویداد بازمی‌گردد.
تقدیر از فرمانده ناوشکن دنا
در بخش دیگری از مراسم، از ناخدا یکم امید مقامی، فرمانده ناوشکن دنا، به نمایندگی از نیروهای نیروی دریایی ارتش تقدیر شد. مقامی با اشاره به دشواری مأموریت‌های نیروهای دریایی، نقش هنرمندان و مستندسازان را در روایت بخش‌هایی از فعالیت‌های این نیرو که کمتر در معرض دید عموم قرار می‌گیرد، مهم دانست. همچنین از مسعود دهنوی، مستندساز فیلم «فرمانده و دریا»، تقدیر به عمل آمد.
روایت میراث فرهنگی و ضرورت ثبت حوادث
رضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، نیز در این مراسم بر اهمیت ثبت تصویری وقایع و رویدادهای مهم کشور تأکید کرد و مستند را یکی از ابزارهای مؤثر برای انتقال روایت ایران به نسل‌های آینده و مخاطبان خارج از کشور دانست. او همچنین با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی کشور و آسیب‌هایی که در جریان جنگ به برخی آثار تاریخی وارد شده است، بر نقش رسانه در معرفی و حفاظت از میراث فرهنگی تأکید کرد.
برگزیدگان نهمین جشنواره تلویزیونی مستند
در بخش «ایران عزیز»، سحر قناعتی برای «قلب شیشه‌ای» رتبه نخست، علی ترابی برای مجموعه «ماجرا» رتبه دوم و محسن رضازاده برای «زهرا؛ یک روایت شخصی» رتبه سوم را به دست آوردند.
در بخش جوایز تخصصی، رضا تنهایی برای «خشت و خون» جایزه بهترین گوینده گفتار متن را دریافت کرد و سلمان ابوذر برای صداگذاری «هدف اکبر» و «خشت و خون» برگزیده شد. جایزه بهترین پژوهش نیز به محمد طالبی برای «سفرنامه عراق عجم» رسید.
مهدی آزادی برای «عزیز» و «خیره به خورشید» جایزه بهترین فیلمبرداری را گرفت و جایزه بهترین تدوین و جلوه‌های ویژه بصری به محمد بابایی برای «خون، حنا، باروت» رسید.
در بخش فیلمساز جوان، مصطفی توکل‌فرد برای «بابا موشک داد» به عنوان برگزیده معرفی شد.
«حیات وحش و محیط زیست»؛ بخش تازه جشنواره
در بخش حیات وحش و محیط زیست، حامد سعادت برای «جنگل قائم» رتبه نخست را به دست آورد. رتبه دوم به بابک عباسی برای «آهنگی برای آب» و رتبه سوم به فرزانه حاتمی و محمدهادی اسفندیاری برای «مزرعه سبز فلک» رسید.
همچنین جایزه ویژه هیأت داوران این بخش به مهدی زمانپور کیاسری برای «مرگ پشت دیوارهای سبز» تعلق گرفت.
در بخش کارگردانی مستند کوتاه، حسن جعفری برای «بیستا برمه» برگزیده شد. در بخش مستند نیمه‌بلند نیز محمدرضا خوش‌فرمان برای «اسپانک» جایزه بهترین کارگردانی را دریافت کرد.
جوایز ویژه و انتخاب مخاطبان
در بخش جوایز ویژه دبیر جشنواره، مهدیه سادات محور به پاس توجه مستمر به مسائل زنان و جامعه مورد تقدیر قرار گرفت و جایزه دیگری نیز به سعید فرجی برای «فریم‌های فلسطینی» اختصاص یافت.
جایزه بهترین فیلم مستند جشنواره به عقیل جماعتی برای «خشت و خون» رسید.
در بخش انتخاب مخاطبان، رسول پولادی برای «از نظر دیگران» بهترین مستند کوتاه، وحید امرایی برای «سایدا» بهترین مستند نیمه‌بلند و رفیع‌الدین اسماعیلی برای «بی‌مریم» بهترین مستند بلند شناخته شدند.
در پایان نیز جایزه ویژه میراث فرهنگی نهمین جشنواره تلویزیونی مستند به میلاد شاه‌جانی برای «آواز شمشیر بر پشت سنگرهای شیشه‌ای» اهدا شد.
نهمین جشنواره تلویزیونی مستند در حالی به پایان رسید که علاوه بر رقابت میان آثار مستند، تلاش داشت جایگاه مستند را به‌عنوان ابزاری برای ثبت رویدادهای اجتماعی، فرهنگی، تاریخی و زیست‌محیطی پررنگ‌تر کند؛ رویکردی که در سخنان مدیران رسانه‌ای و فرهنگی حاضر در مراسم نیز بارها مورد تأکید قرار گرفت.
- نویسنده : نرگس مالکی
