بحران سیلاب در نپال حالا به مرحله‌ای رسیده که مقام‌ها برای مدیریت صدها پیکر شناسایی‌نشده، به دفن موقت و دسته‌جمعی روی آورده‌اند؛ تصمیمی که پس از پر شدن ظرفیت سردخانه‌ها، دشوار شدن روند شناسایی و افزایش نگرانی‌ها درباره تجزیه اجساد و مسائل بهداشتی اتخاذ شده است. به گزارش آرمان جوان؛ در منطقه چیتوان، در جنوب […]
بحران سیلاب در نپال حالا به مرحله‌ای رسیده که مقام‌ها برای مدیریت صدها پیکر شناسایی‌نشده، به دفن موقت و دسته‌جمعی روی آورده‌اند؛ تصمیمی که پس از پر شدن ظرفیت سردخانه‌ها، دشوار شدن روند شناسایی و افزایش نگرانی‌ها درباره تجزیه اجساد و مسائل بهداشتی اتخاذ شده است.
به گزارش آرمان جوان؛ در منطقه چیتوان، در جنوب نپال، پیکرهایی که سیلاب از مناطق بالادست با خود برده و صدها کیلومتر در مسیر رودخانه‌ها جابه‌جا کرده است، یکی پس از دیگری به مراکز نگهداری اجساد منتقل می‌شوند. اما امکانات پزشکی قانونی و سردخانه‌های منطقه توان نگهداری چنین حجمی را ندارد و مقام‌های محلی ناچار شده‌اند بخشی از قربانیان ناشناس را پیش از شناسایی نهایی به خاک بسپارند.
به گزارش نیویورک تایمز، تنها بخش کوچکی از بیش از ۴۲۰۰ فرد مفقود در نپال در میان جان‌باختگان شناسایی شده‌اند؛ واقعیتی تلخ که نشان می‌دهد شمار کشته‌شدگان طی روزهای آینده همچنان افزایش خواهد یافت.
در نخستین مرحله، ۹۶ جسد در منطقه جنگلی دواگات در چیتوان دفن شد و روند دفن پیکرهای دیگر نیز ادامه پیدا کرده است. مقام‌های نپال تأکید کرده‌اند که این دفن‌ها به‌صورت موقت انجام می‌شود و پیش از خاک‌سپاری، اطلاعات قابل استفاده برای شناسایی قربانیان ثبت خواهد شد.
هر جسد یک شماره؛ DNA برای شناسایی در آینده
دفن دسته‌جمعی به معنای کنار گذاشتن تلاش برای شناسایی قربانیان نیست. نیروهای پزشکی قانونی از پیکرها عکس تهیه می‌کنند، مشخصات ظاهری، لباس و نشانه‌های قابل تشخیص را ثبت و از آنها نمونه DNA دریافت می‌کنند. محل دفن هر قربانی نیز ثبت و برای پیکرها شماره شناسایی تعیین می‌شود تا در صورت تطبیق اطلاعات با نمونه‌های خانواده‌ها، امکان شناسایی و تحویل بقایا وجود داشته باشد.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا وضعیت بسیاری از پیکرهای کشف‌شده، شناسایی ظاهری را دشوار کرده است. بخشی از اجساد پس از ماندن زیر گل و آب یا طی مسافت طولانی در رودخانه‌ها، آسیب جدی دیده‌اند و در برخی موارد تنها بقایای بدن پیدا شده است.
هند نیز برای کمک به شناسایی قربانیان، یک تیم تخصصی پزشکی قانونی به نپال اعزام کرده و روند نمونه‌برداری و تطبیق DNA در حال انجام است. نپال همچنین برای همکاری در این زمینه با چین در ارتباط است.
چرا سردخانه‌ها دیگر پاسخگو نیستند؟
سیلابی که از ۲۶ اوت در مناطق مرزی نپال و چین آغاز شد، پس از فروپاشی یا حرکت گسترده یخ و سنگ در ارتفاعات هیمالیا، حجم عظیمی از آب، گل و آوار را به سمت دره‌های پایین‌دست روانه کرد. شدت جریان به حدی بود که روستاها، جاده‌ها، پل‌ها و تأسیسات برق‌آبی در مسیر سیلاب آسیب دیدند و پیکر برخی قربانیان نیز صدها کیلومتر پایین‌تر از محل حادثه پیدا شد.
در چیتوان، رطوبت بالا و گرمای هوا روند تجزیه اجساد را سرعت بخشیده و نگرانی درباره پیامدهای بهداشتی نگهداری طولانی‌مدت پیکرها را افزایش داده است. در همین شرایط، خانواده‌های افراد مفقود نیز برای شناسایی عزیزان خود در مراکز درمانی و محل‌های نگهداری اجساد تجمع کرده‌اند.
تصمیم به دفن موقت البته بدون انتقاد نمانده است. برخی خانواده‌ها و شهروندان نسبت به سرعت گرفتن روند خاک‌سپاری و رعایت نشدن کامل آیین‌های سنتی سوگواری اعتراض کرده‌اند. در جامعه‌ای که مراسم مذهبی و به‌ویژه آیین‌های مربوط به وداع با مردگان اهمیت زیادی دارد، دفن ناشناس و دسته‌جمعی برای بسیاری از خانواده‌ها تجربه‌ای تلخ و غیرمعمول محسوب می‌شود.
هزاران نفر مفقود
همزمان با آغاز دفن قربانیان ناشناس، عملیات جست‌وجو برای یافتن مفقودان همچنان ادامه دارد. آمارهای رسمی در روزهای اخیر به‌سرعت تغییر کرده‌اند، اما گزارش‌های اول سپتامبر از بیش از ۹۰۰ کشته در نپال و نزدیک به ۴ هزار مفقود حکایت دارند. در سوی دیگر مرز نیز در تبت چین ۱۶ کشته و صدها مفقود گزارش شده است.
بیش از ۱۱ هزار نفر از مناطق آسیب‌دیده در نپال نجات داده شده‌اند، اما تخریب جاده‌ها و پل‌ها و قطع ارتباط برخی مناطق کوهستانی، عملیات امداد را دشوار کرده است. نیروهای هند و چین نیز برای کمک به عملیات نجات و شناسایی قربانیان در کنار نیروهای نپالی فعالیت می‌کنند.
چشم امید به تونل‌های برق‌آبی
یکی از مهمترین بخش‌های عملیات جست‌وجو، تلاش برای یافتن صدها کارگر پروژه‌های برق‌آبی است. مقام‌های نپال اعلام کرده‌اند که ۹۳۳ کارگر و کارمند پروژه‌های برق‌آبی همچنان مفقود یا بی‌خبر هستند و صدها نفر احتمالاً در تونل‌هایی گرفتار شده‌اند که با گل و سنگ مسدود شده‌اند. عملیات برای باز کردن این مسیرها با استفاده از تجهیزات سنگین، نیروهای مهندسی و عملیات انفجاری کنترل‌شده ادامه دارد.
این بخش از فاجعه نشان می‌دهد که ابعاد حادثه تنها به مناطق مسکونی محدود نشده است. برخی از مهمترین پروژه‌های برق‌آبی نپال در دره‌های باریک و مناطق کوهستانی قرار دارند و سیلاب علاوه بر تلفات انسانی، زیرساخت‌های حیاتی کشور را نیز هدف قرار داده است.
گور جمعی؛ نه پایان شناسایی، بلکه نشانه ابعاد فاجعه
آنچه در چیتوان رخ می‌دهد، صرفاً یک اقدام برای مدیریت اجساد نیست؛ گورهای جمعی اکنون به نشانه‌ای از ابعاد کم‌سابقه فاجعه تبدیل شده‌اند. مقام‌ها از یک سو باید به خانواده‌هایی پاسخ دهند که هنوز در انتظار یافتن عزیزان خود هستند و از سوی دیگر، با پیکرهایی روبه‌رو هستند که شناسایی آنها ممکن است هفته‌ها یا حتی ماه‌ها زمان ببرد.
به همین دلیل، دفن موقت اجساد شناسایی‌نشده در نپال قرار نیست پایان پرونده این قربانیان باشد. ثبت DNA، شماره‌گذاری محل دفن و مستندسازی مشخصات پیکرها این امکان را باقی می‌گذارد که حتی پس از خاک‌سپاری، هویت قربانیان مشخص و بقایای آنها در صورت شناسایی به خانواده‌ها تحویل داده شود.
در حالی که رودخانه‌ها همچنان بقایای قربانیان را به مناطق پایین‌دست می‌آورند و عملیات جست‌وجوی هزاران مفقود ادامه دارد، نپال هنوز با ابعاد کامل این فاجعه روبه‌رو نشده است؛ فاجعه‌ای که برای بسیاری از خانواده‌ها، نه با پیدا شدن یک پیکر، بلکه با مشخص شدن سرنوشت عزیزی که هنوز نامش در فهرست مفقودان است، به پایان خواهد رسید.
