به گزارش آرمان جوان، بخشی از نیاز کشور به واردات برنج را می‌توان پیش از ورود به بازار جهانی، در داخل کشور مدیریت کرد؛ جایی که فرسودگی تجهیزات شالیکوبی‌ها موجب از بین رفتن حجم قابل توجهی از محصول می‌شود. برآوردهای اعلام‌شده نشان می‌دهد سالانه حدود ۲۴۰ هزار تن برنج در فرآیند شالیکوبی از دست می‌رود؛ […]
به گزارش آرمان جوان، بخشی از نیاز کشور به واردات برنج را می‌توان پیش از ورود به بازار جهانی، در داخل کشور مدیریت کرد؛ جایی که فرسودگی تجهیزات شالیکوبی‌ها موجب از بین رفتن حجم قابل توجهی از محصول می‌شود. برآوردهای اعلام‌شده نشان می‌دهد سالانه حدود ۲۴۰ هزار تن برنج در فرآیند شالیکوبی از دست می‌رود؛ رقمی که معادل حدود یک‌پنجم برنج وارداتی کشور عنوان شده است.
ضایعات شالیکوبی‌ها به واردات گره خورده است
میزان ضایعات برنج در فرآیند شالیکوبی، بسته به نوع تجهیزات و شرایط فعالیت واحدها متفاوت است. بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی معاون هماهنگی و پیشبرد صنایع کشاورزی، ضایعات در شالیکوبی‌ها حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد برآورد شده و در برخی مناطق گیلان به ۲۵ درصد نیز می‌رسد.
این میزان اتلاف، تنها یک مشکل فنی برای واحدهای فرآوری نیست؛ زیرا هر مقدار برنجی که در این مرحله از چرخه تولید از بین می‌رود، از حجم محصول قابل عرضه به بازار کم می‌کند و می‌تواند نیاز به تأمین کسری از مسیر واردات را افزایش دهد.
۱.۳ میلیارد دلار برای واردات برنج
آمارهای گمرکی نشان می‌دهد در ۱۰ ماه نخست سال گذشته، حدود ۱.۲۵ میلیون تن برنج به ارزش ۱.۳ میلیارد دلار وارد کشور شده است.
در چنین شرایطی، کاهش ضایعات در مرحله فرآوری می‌تواند بخشی از فشار واردات برنج را کاهش دهد. برآوردهای مطرح‌شده حاکی از آن است که نوسازی شالیکوبی‌ها و کاهش دورریز محصول می‌تواند از خروج حدود ۲۵ میلیون دلار ارز جلوگیری کند و وابستگی کشور به واردات را نیز کاهش دهد.
یک‌سوم شالیکوبی‌ها همچنان سنتی کار می‌کنند
مسئله نوسازی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم از حدود سه هزار واحد شالیکوبی فعال در کشور، نزدیک به یک‌سوم همچنان با روش‌های سنتی فعالیت می‌کنند.
استفاده از تجهیزات قدیمی در فرآیند تبدیل شلتوک به برنج، احتمال شکستگی و افت محصول را افزایش می‌دهد و در نهایت بخشی از تولید داخلی را پیش از رسیدن به مرحله عرضه از چرخه مصرف خارج می‌کند.
برنامه هفتم برای نوسازی ۲۰۰ شالیکوبی در سال
بر اساس تکالیف پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم توسعه، باید سالانه ۲۰۰ واحد شالیکوبی با استفاده از منابعی در حدود پنج هزار میلیارد تومان نوسازی شود.
اجرای این برنامه می‌تواند علاوه بر کاهش ضایعات، بهره‌وری واحدهای فرآوری برنج را افزایش دهد و بخشی از فاصله میان تولید داخلی و نیاز بازار را کاهش دهد.
وزارت جهاد کشاورزی متولی اجرای برنامه نوسازی شالیکوبی‌های کشور است؛ بنابراین سرعت اجرای این تکلیف می‌تواند در میزان کاهش ضایعات و آثار آن بر واردات برنج نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
کاهش ضایعات؛ مسیر کم‌هزینه‌تر برای تأمین برنج
افزایش تولید تنها راه پاسخ به نیاز بازار برنج نیست. بخشی از ظرفیت تولید فعلی کشور در مرحله فرآوری از بین می‌رود و بازگرداندن این ظرفیت به چرخه مصرف می‌تواند بدون افزایش سطح زیرکشت، میزان محصول قابل عرضه را بیشتر کند.
از این منظر، نوسازی شالیکوبی‌ها فقط یک موضوع مربوط به تجهیزات کشاورزی نیست؛ بلکه مستقیماً با مدیریت واردات، کاهش هدررفت محصول و جلوگیری از خروج ارز ارتباط پیدا می‌کند. اگر برنامه نوسازی واحدهای فرسوده با سرعت بیشتری اجرا شود، بخشی از برنجی که امروز در فرآیند فرآوری از دست می‌رود، می‌تواند به بازار داخلی بازگردد.
