به گزارش آرمان جوان، انباشت مطالبات مراکز درمانی، داروخانه‌ها و شرکت‌های دارویی از سازمان‌های بیمه‌گر، فقط یک مسئله حسابداری نیست؛ تأخیر در پرداخت این مطالبات می‌تواند سرمایه در گردش بخش‌های مختلف زنجیره سلامت را تحت فشار قرار دهد. در چنین شرایطی، سازمان تأمین اجتماعی با راه‌اندازی «تکو» به دنبال ایجاد سازوکاری برای تبدیل مطالبات و […]
به گزارش آرمان جوان، انباشت مطالبات مراکز درمانی، داروخانه‌ها و شرکت‌های دارویی از سازمان‌های بیمه‌گر، فقط یک مسئله حسابداری نیست؛ تأخیر در پرداخت این مطالبات می‌تواند سرمایه در گردش بخش‌های مختلف زنجیره سلامت را تحت فشار قرار دهد. در چنین شرایطی، سازمان تأمین اجتماعی با راه‌اندازی «تکو» به دنبال ایجاد سازوکاری برای تبدیل مطالبات و بدهی‌های خود به یک جریان مالی قابل استفاده و قابل رهگیری است.
وقتی طلب، به جای پول نقد وارد چرخه می‌شود
در مدل‌های سنتی، داروخانه یا مرکز درمانی باید تا زمان پرداخت مطالبات خود از بیمه‌گر منتظر بماند؛ در حالی که در همین فاصله، هزینه خرید دارو، پرداخت حقوق، اجاره و سایر هزینه‌های جاری همچنان ادامه دارد.
«تکو» با تکیه بر توکن‌های دیجیتال، رویکرد متفاوتی را دنبال می‌کند. در این مدل، مطالبات تأییدشده می‌توانند به توکن تبدیل شوند و این توکن در زنجیره بدهی‌ها و مطالبات مورد استفاده قرار گیرد.
به این ترتیب، طلبی که پیش از این صرفاً یک رقم در حساب‌های دریافتنی بود، می‌تواند به ابزاری برای تسویه یا انتقال تعهدات تبدیل شود.
تکو فقط برای داروخانه‌ها نیست
اگرچه یکی از مهمترین کاربردهای این سازوکار به حوزه درمان و دارو مربوط می‌شود، اما دامنه تکو محدود به داروخانه‌ها نیست. سازمان تأمین اجتماعی این ابزار را برای مدیریت طیف گسترده‌تری از بدهی‌ها و مطالبات خود طراحی کرده است؛ از مراکز درمانی و شرکت‌های دارویی گرفته تا پیمانکاران و سایر طلبکاران سازمان.
در این ساختار، یک طلبکار می‌تواند توکن دریافت‌شده را در چارچوب شبکه تعریف‌شده برای تسویه تعهدات خود مورد استفاده قرار دهد. همین ویژگی، امکان شکل‌گیری یک زنجیره از تسویه‌ها را فراهم می‌کند؛ به‌جای آنکه هر بدهی به‌صورت جداگانه منتظر پرداخت نقدی بماند.
یک حلقه مالی میان بیمه‌گر، طلبکار و بدهکار
منطق اصلی تکو، ایجاد ارتباط میان دو سوی جریان مالی است؛ سازمان تأمین اجتماعی از یک طرف مطالباتی از کارفرمایان و بیمه‌پردازان دارد و از طرف دیگر به مراکز و مجموعه‌های مختلف بدهکار است.
در این سازوکار، توکن می‌تواند به‌عنوان حلقه واسط میان این گروه‌ها عمل کند. برای نمونه، طلب یک مرکز درمانی از سازمان می‌تواند در قالب توکن وارد چرخه شود و در ادامه برای تسویه تعهدات دیگر در زنجیره مورد استفاده قرار گیرد.
هدف این مدل آن است که برای حرکت منابع، الزام به ورود پول نقد جدید در هر مرحله کاهش پیدا کند و بخشی از تعهدات موجود از طریق تهاتر و انتقال در زنجیره تسویه شود.
چرا تکو برای زنجیره دارو اهمیت دارد؟
زنجیره دارو بیش از بسیاری از بخش‌های اقتصادی به جریان منظم سرمایه در گردش وابسته است. داروخانه باید بتواند خرید جدید انجام دهد و شرکت دارویی نیز باید منابع لازم برای تولید، واردات یا توزیع کالا را در اختیار داشته باشد.
بنابراین وقتی پرداخت مطالبات بیمه‌ای به تعویق می‌افتد، فشار مالی تنها به یک داروخانه یا یک شرکت محدود نمی‌شود و می‌تواند در حلقه‌های بعدی زنجیره نیز ادامه پیدا کند.
در چنین شرایطی، تبدیل مطالبات به ابزاری که قابلیت انتقال و استفاده برای تسویه تعهدات را داشته باشد، می‌تواند بخشی از این فشار را از روی زنجیره بردارد.
تکو چه تفاوتی با پرداخت نقدی دارد؟
تکو قرار نیست جای پرداخت نقدی مطالبات را به‌طور کلی بگیرد. مسئله اصلی، ایجاد یک مسیر جایگزین برای زمانی است که پرداخت نقدی با تأخیر انجام می‌شود.
سازوکار تکو بر این اساس طراحی شده که طلبکار بتواند ارزش طلب خود را در قالب یک ابزار دیجیتال وارد چرخه مبادلات کند و از آن برای تسویه تعهدات یا تأمین نیازهای مالی خود استفاده کند.
از این منظر، تفاوت اصلی تکو با یک پرداخت نقدی معمول، در قابلیت گردش طلب در زنجیره است؛ یعنی طلب می‌تواند پیش از آنکه به پول نقد تبدیل شود، در تسویه تعهدات دیگر نیز نقش داشته باشد.
اجرای تکو به چه عواملی وابسته است؟
موفقیت چنین مدلی فقط به ایجاد یک سامانه یا انتشار توکن وابسته نیست. اعتبار مطالبات، پذیرش ابزار از سوی طلبکاران و بدهکاران، همکاری شبکه بانکی، سازوکار حقوقی معاملات و امکان استفاده واقعی از توکن در مبادلات، از عوامل تعیین‌کننده در عملکرد آن خواهند بود.
سازمان تأمین اجتماعی نیز در ماه‌های اخیر تکو را به‌عنوان یکی از ابزارهای مدیریت و تسویه مطالبات و بدهی‌های خود دنبال کرده و برای اجرای آن از ظرفیت بانک‌ها و شبکه مالی استفاده کرده است.
در نهایت، اهمیت تکو برای زنجیره سلامت را باید در یک مسئله ساده خلاصه کرد: چگونه می‌توان طلبی را که ماه‌ها در انتظار پرداخت مانده، پیش از پرداخت نقدی به چرخه اقتصاد بازگرداند؟ پاسخ تکو به این مسئله، استفاده از ظرفیت توکن و ایجاد امکان تهاتر و گردش مطالبات در یک زنجیره مالی است؛ مدلی که میزان اثرگذاری آن در عمل، به نحوه اجرا و پذیرش آن از سوی بازیگران این زنجیره بستگی خواهد داشت.
