فعالیت بنادر شمالی ایران طی یک سال گذشته دست‌کم ۵۰ درصد افزایش یافته، اما کاهش سطح آب دریای خزر همزمان محدودیت‌هایی برای تردد و بارگیری شناورها ایجاد کرده است؛ به‌طوری که ظرفیت آبخور قابل استفاده در برخی اسکله‌ها از حدود ۶ هزار تن به ۴ هزار تن رسیده است. به گزارش آرمان جوان، بنادر شمالی […]
فعالیت بنادر شمالی ایران طی یک سال گذشته دست‌کم ۵۰ درصد افزایش یافته، اما کاهش سطح آب دریای خزر همزمان محدودیت‌هایی برای تردد و بارگیری شناورها ایجاد کرده است؛ به‌طوری که ظرفیت آبخور قابل استفاده در برخی اسکله‌ها از حدود ۶ هزار تن به ۴ هزار تن رسیده است.
به گزارش آرمان جوان، بنادر شمالی کشور در ماه‌های اخیر سهم بیشتری از جابه‌جایی کالا را به خود اختصاص داده‌اند. افزایش پهلودهی شناورها و عملیات تخلیه و بارگیری در این بنادر نشان می‌دهد مسیرهای دریایی شمال کشور بیش از گذشته مورد توجه فعالان تجارت خارجی قرار گرفته‌اند.
دبیرکل انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته با اشاره به وضعیت بنادر شمالی، از رشد حداقل ۵۰ درصدی فعالیت آنها نسبت به سال گذشته خبر داده است. به گفته او، بنادر مختلف شمالی در حال فعالیت هستند، هرچند شرایط در همه آنها یکسان نیست. در بندر انزلی، توقف طولانی‌تر شناورها همچنان یکی از مسائل قابل توجه است. در مقابل، بندر امیرآباد نیز با تعداد قابل توجهی شناور در انتظار تخلیه مواجه است؛ وضعیتی که نشان‌دهنده افزایش حجم فعالیت در این بخش از شبکه حمل‌ونقل دریایی کشور است.
سهم بنادر شمالی از تجارت بیشتر شد
در حالی که بنادر جنوبی نیز همچنان در حال انجام عملیات تخلیه و بارگیری هستند، حجم فعالیت آنها با شرایط عادی فاصله دارد. دبیرکل انجمن کشتیرانی معتقد است با توجه به شرایط منطقه، میزان انتقال کالا از مسیرهای دریایی کاهش یافته است، اما فعالان حمل‌ونقل همچنان تلاش می‌کنند جریان ورود کالا به کشور را از مسیرهای مختلف مدیریت کنند. افزایش فعالیت بنادر شمالی در چنین شرایطی، اهمیت مسیرهای دریایی خزر را در تجارت خارجی ایران بیشتر کرده است؛ با این حال، این مسیر نیز با چالش‌های زیرساختی و طبیعی خود مواجه است.
کاهش آب خزر، محدودیت جدید برای کشتی‌ها
یکی از مهمترین چالش‌های بنادر شمالی، کاهش تراز آب دریای خزر است. به گفته این مقام صنفی، مجموعه‌ای از عوامل طبیعی و انسانی در کاهش سطح آب خزر نقش داشته‌اند. کاهش بارش‌ها در مناطق شمالی، کاهش ورودی برخی رودخانه‌های منتهی به خزر و افزایش برداشت آب در کشورهای منطقه از جمله عواملی است که برای این وضعیت مطرح شده است. در کنار این عوامل، تبخیر آب نیز بر کاهش سطح دریای خزر اثرگذار بوده است. پیامد مستقیم این شرایط برای حمل‌ونقل دریایی، کاهش عمق قابل استفاده در برخی اسکله‌هاست. بر همین اساس، محدودیت آبخور شناورها افزایش یافته و امکان بارگیری کامل برخی کشتی‌ها کاهش پیدا کرده است.
ظرفیت بارگیری از ۶ هزار به ۴ هزار تن رسید
پیش از این، شناورهایی با ظرفیت حدود ۶ هزار تن امکان پهلوگیری و بارگیری در برخی اسکله‌های بنادر شمالی را داشتند، اما اکنون این میزان به حدود ۴ هزار تن کاهش یافته است. کاهش ظرفیت بارگیری به این معناست که شناورها برای ورود به برخی اسکله‌ها ناچارند با بار کمتری حرکت کنند؛ موضوعی که می‌تواند بر هزینه حمل، تعداد سفرها و سرعت جابه‌جایی کالا اثر بگذارد. رسوبات انباشته‌شده در بستر نیز یکی دیگر از عواملی است که می‌تواند عمق اسکله‌ها را کاهش دهد. با این حال، عملیات لایروبی دوره‌ای در بنادر شمالی در حال انجام است تا امکان استفاده عملیاتی از اسکله‌ها حفظ شود.
چالش فقط در بنادر ایران نیست
کاهش عمق آب در بخش‌هایی از دریای خزر حتی برای شناورهای ایرانی در مسیرهای منتهی به رود ولگا نیز مشکل‌ساز شده است. دبیرکل انجمن کشتیرانی از مواردی خبر داده که شناورها پس از ورود به این محدوده به دلیل عمق کم آب در گل‌ولای گرفتار شده و برای چند روز یا حتی چند هفته متوقف مانده‌اند. با این حال، به گفته او، چنین وضعیتی تاکنون در بنادر ایران رخ نداده است.
در مجموع، رشد فعالیت بنادر شمالی از یک سو نشانه افزایش توجه تجارت خارجی به مسیر خزر است و از سوی دیگر، کاهش سطح آب این دریا می‌تواند به یکی از عوامل محدودکننده ظرفیت این مسیر تبدیل شود؛ موضوعی که اهمیت لایروبی مستمر و مدیریت زیرساخت‌های بنادر شمالی را بیش از گذشته برجسته می‌کند.
