برای نخستین‌بار، دارنده ارز می‌تواند به‌جای نگهداری صرف دلار و سایر دارایی‌های ارزی، آنها را از مسیر یک ابزار مالی وارد بازار سرمایه کند. با صدور مجوز فعالیت دو صندوق ارزی با درآمد ثابت، گزینه‌ای تازه پیش روی سرمایه‌گذاران قرار گرفته است؛ اما اینکه این صندوق‌ها تا چه اندازه بتوانند دلارهای راکد را جذب کنند، […]
برای نخستین‌بار، دارنده ارز می‌تواند به‌جای نگهداری صرف دلار و سایر دارایی‌های ارزی، آنها را از مسیر یک ابزار مالی وارد بازار سرمایه کند. با صدور مجوز فعالیت دو صندوق ارزی با درآمد ثابت، گزینه‌ای تازه پیش روی سرمایه‌گذاران قرار گرفته است؛ اما اینکه این صندوق‌ها تا چه اندازه بتوانند دلارهای راکد را جذب کنند، به یک عامل مهم بستگی دارد: اعتماد سرمایه‌گذار به سازوکار سرمایه‌گذاری و بازگشت دارایی.
به گزارش آرمان جوان، بخشی از خانوارها و فعالان اقتصادی در سال‌های گذشته ارز را نه برای مصرف، بلکه به‌عنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی نگهداری کرده‌اند. این منابع معمولاً به شکل اسکناس یا سپرده ارزی باقی می‌مانند و تا زمانی که وارد یک فعالیت سرمایه‌گذاری نشوند، بازدهی مشخصی برای دارنده خود ایجاد نمی‌کنند.
حالا بازار سرمایه تلاش کرده است با راه‌اندازی صندوق‌های ارزی با درآمد ثابت، گزینه دیگری را پیش روی این گروه قرار دهد؛ سرمایه‌گذاری ارزی بدون آنکه فرد ناچار باشد مستقیماً وارد معاملات پیچیده بازار ارز شود.
یک صندوق برای دارنده ارز چه تغییری ایجاد می‌کند؟
صندوق ارزی به سرمایه‌گذار اجازه می‌دهد به‌جای نگهداری مستقیم اسکناس، واحدهای یک صندوق را خریداری کند. منابع صندوق نیز طبق مقررات و سیاست سرمایه‌گذاری آن، در دارایی‌ها و ابزارهای مجاز قرار می‌گیرد.
تفاوت اصلی این مدل با نگهداری ساده ارز، در همین‌جاست؛ سرمایه‌گذار علاوه بر برخورداری از ماهیت ارزی سرمایه‌گذاری، به دنبال کسب بازده نیز خواهد بود. البته همین‌جا نخستین پرسش شکل می‌گیرد: بازده صندوق چقدر خواهد بود و این بازده در چه شرایطی به سرمایه‌گذار تعلق می‌گیرد؟
برای پاسخ دقیق به این سؤال باید جزئیات اساسنامه و امیدنامه هر صندوق، از جمله ترکیب دارایی‌ها، نحوه ارزش‌گذاری و سازوکار محاسبه بازده بررسی شود.
دلار می‌دهیم؛ دلار می‌گیریم یا ریال؟
شاید مهمترین سؤال برای سرمایه‌گذار، زمان خروج از صندوق باشد. فرض کنیم فردی دارایی ارزی خود را وارد صندوق کرده و پس از مدتی تصمیم به ابطال واحدهای خود می‌گیرد. در این مرحله، تسویه با خود ارز انجام می‌شود یا ارزش سرمایه به معادل ریالی تبدیل خواهد شد؟ این موضوع یک جزئیات فنی ساده نیست. فردی که دلار را با هدف حفظ ارزش دارایی خود نگهداری می‌کند، ممکن است دریافت ریال را جایگزین مناسبی برای دریافت خود ارز نداند.
به همین دلیل، نحوه تسویه هنگام ابطال واحدها باید از ابتدا برای سرمایه‌گذار روشن باشد؛ همان‌طور که شرایط ورود، حداقل سرمایه، مدت سرمایه‌گذاری، نقدشوندگی و نحوه محاسبه بازده نیز باید شفاف اعلام شود.
حضور بانک چقدر به سرمایه‌گذار اطمینان می‌دهد؟
دو صندوق تازه‌مجوزگرفته قرار است تحت مدیریت دو بانک فعالیت کنند. حضور بانک می‌تواند برای سرمایه‌گذار از نظر اعتبار و سابقه فعالیت مالی یک مزیت محسوب شود، اما به‌تنهایی به معنای تضمین اصل سرمایه نیست.
سرمایه‌گذار باید بداند هر یک از ارکان صندوق چه مسئولیتی دارند، رکن ضامن چه تعهداتی بر عهده دارد و در صورت بروز زیان یا شرایط غیرعادی، چه سازوکاری برای حمایت از سرمایه‌گذار پیش‌بینی شده است.
بنابراین، آنچه اعتماد ایجاد می‌کند صرفاً نام بانک نیست؛ بلکه مجموعه مقررات و تعهداتی است که سرمایه‌گذار پیش از ورود باید بتواند آنها را به‌وضوح مشاهده و ارزیابی کند.
آیا دلارهای راکد وارد چرخه سرمایه‌گذاری می‌شوند؟
راه‌اندازی صندوق‌های ارزی می‌تواند یک هدف بزرگ‌تر نیز داشته باشد: تبدیل بخشی از ارزهای نگهداری‌شده به منابع فعال سرمایه‌گذاری.
وقتی فردی ارز خود را در خانه یا حساب ارزی نگه می‌دارد، دارایی او عمدتاً نقش ذخیره ارزش دارد. اما اگر همین منابع وارد یک ابزار مالی شوند، امکان آن وجود دارد که در کنار حفظ ماهیت ارزی، بازده نیز ایجاد کنند.
از این منظر، صندوق‌های ارزی فقط یک محصول جدید برای سرمایه‌گذار نیستند؛ بلکه می‌توانند بخشی از منابع ارزی خارج از چرخه رسمی سرمایه‌گذاری را به بازار سرمایه منتقل کنند.
البته این اتفاق زمانی رخ خواهد داد که سرمایه‌گذار احساس کند نگهداری مستقیم ارز، نسبت به سپردن آن به صندوق، مزیت کمتری دارد؛ مقایسه‌ای که به بازده، ریسک، نقدشوندگی و اطمینان از نحوه خروج بستگی دارد.
سود مهم است، اما اعتماد مهم‌تر است
در بازار ارز، سرمایه‌گذار پیش از آنکه به دنبال بازدهی بیشتر باشد، به حفظ ارزش دارایی خود فکر می‌کند. بنابراین صندوق‌های ارزی با یک آزمون متفاوت نسبت به بسیاری از ابزارهای مالی روبه‌رو هستند.
سرمایه‌گذار باید بداند پول یا ارز او در چه دارایی‌هایی سرمایه‌گذاری می‌شود، چه میزان ریسک متوجه آن است، بازده چگونه محاسبه می‌شود و در زمان ابطال دقیقاً چه مبلغ و با چه ارزی به او پرداخت خواهد شد.
هرچه این اطلاعات شفاف‌تر باشد، امکان تصمیم‌گیری آگاهانه نیز بیشتر خواهد شد.
دو صندوق، یک آزمون بزرگ
صدور مجوز فعالیت دو صندوق ارزی با درآمد ثابت را می‌توان گامی در جهت توسعه ابزارهای سرمایه‌گذاری ارزی در بازار سرمایه دانست؛ اما مجوز به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت آنها نیست. آزمون اصلی از زمانی آغاز می‌شود که سرمایه‌گذار باید بین نگهداری مستقیم ارز و سپردن آن به یک صندوق انتخاب کند. اگر صندوق‌ها بتوانند ترکیبی قابل قبول از بازده، نقدشوندگی، شفافیت و اطمینان ایجاد کنند، احتمال دارد بخشی از ارزهای راکد به سمت بازار سرمایه حرکت کند.
اما اگر درباره نحوه بازگشت دارایی، میزان ریسک یا تعهدات صندوق ابهام باقی بماند، دارنده ارز ممکن است همچنان گزینه سنتی خود یعنی نگهداری مستقیم ارز را ترجیح دهد.
در نهایت، سؤال اصلی بازار ساده است: آیا ابزار جدید آن‌قدر اعتماد ایجاد می‌کند که صاحب دلار حاضر شود به‌جای نگهداری آن، سرمایه‌گذاری‌اش کند؟
- منبع خبر : تسنیم
